تونلهای مخفی زیر قلب تهران: حفاری غیرمجاز که بازار را به لرزه درآورد
در روزهای پایانی آذر ۱۴۰۴ (دسامبر ۲۰۲۵)، خبری تکاندهنده از دل بازار بزرگ تهران بیرون آمد: کشف شبکهای گسترده از تونلهای غیرمجاز به وسعت حدود ۵۰۰۰ متر مربع زیر سراهای آزادی، نادری و زیبا. این حفاریها که ظاهراً برای ایجاد فضاهای تجاری اضافی (انبار و مغازه) انجام شده، نه تنها غیرقانونی بوده، بلکه سازههای تاریخی و فرسوده بازار را در آستانه فروریزش قرار داده است.
شهردار منطقه ۱۲ تهران اعلام کرد که این تخلف از فروردینماه امسال شناسایی شده، اما ریشه آن به اواسط دهه ۹۰ شمسی بازمیگردد – یعنی بیش از یک دهه حفاری پنهانی زیر یکی از شلوغترین نقاط پایتخت، بدون اینکه کسی متوجه شود. حفاران ناشناس با ایجاد حداقل ۱۲ خروجی مخفی، نخالهها را به خارج منتقل میکردند و عملیات را از چشم کسبه و ناظران پنهان نگه میداشتند.
چرا اینقدر طولانی و پنهان ماند؟
- وسعت و پیچیدگی: تونلها به عمق قابل توجهی رسیده و حتی یک طبقه زیرزمینی جدید ایجاد کردهاند. ستونها موج برداشته و سقفها خم شدهاند، اما از سطح زمین هیچ نشانهای visible نبود.
- هدف سودجویانه: افراد سودجو با “پیخواری” (خالی کردن شالوده ساختمانها) قصد داشتند فضاهای جدید بسازند و بفروشند.
- نظارت ضعیف: رسانهها و کارشناسان میپرسند چگونه چنین پروژهای عظیم در قلب تهران، بدون اطلاع نهادهای نظارتی پیش رفته است؟
خطر واقعی برای هزاران نفر
بازار بزرگ تهران روزانه میزبان هزاران کسبه و بازدیدکننده است. فروریزش احتمالی میتواند فاجعهای انسانی به بار آورد. اکنون دادستانی، شهرداری، سازمان مدیریت بحران و وزارت راه وارد عمل شدهاند: پلمپ تونلها، پر کردن حفرهها و برنامهای برای ایمنسازی و نوسازی در دستور کار است.
این ماجرا یادآوری تلخی است از اینکه زیر پای ما، در قدیمیترین نقاط شهر، گاهی رازهایی دفن شده که یک لحظه غفلت میتواند همه چیز را تغییر دهد. بازار تهران، نماد اقتصاد و تاریخ پایتخت، حالا روی بمبی ساعتی قرار گرفته – بمبی که ده سال طول کشیده تا کشف شود.
